03 januari 2013

Eén Europese cultuur?

europese_vlag_geaccepteerd-300x200.jpg

Op verschillende plaatsen in Europa eten mensen op verschillende uren van de avond. In Duitsland klop je zachtjes op tafel om een spreker te bedanken voor zijn toespraak. In Nederland is het de gewoonte om niet alleen de jarige, maar ook zijn vrienden en familie te feliciteren. … Het zijn allemaal gewoontes die in Europa bestaan, maar niet over heel Europa zijn verspreid. De slogan ‘Eenheid in verscheidenheid’ zegt dan ook alles over de Europese “cultuur”. We verschillen op zoveel vlakken van elkaar en toch vormen wij Europeanen een eenheid en delen we een zelfde cultuur.

Anders gezegd:

“Europese literatuur of theater bestaat niet. Het is altijd theater of literatuur uit Polen, Litouwen, Tsjechië… Europa bestaat als je het niet noemt. Het is een oneindige optelsom van talen, tradities, gebeurtenissen, voorwerpen of rites. Je kan het maar heel moeilijk definiëren of afbakenen. Of vanuit het negatieve: alleen in Timboektoe stel je vast dat je uit een andere wereld komt, met zijn joods-christelijke pijlers, het humanisme, de verlichting, een scheut islam, de democratische rechtsstaat…”

(Luc Devoldere, We zijn te snel rijk geworden, De Standaard, 13/09/2007)

Taal, literatuur, uitvoerende kunsten, beeldende kunsten, architectuur, film, radio, tv… ze behoren tot een gedeelde Europese cultuur. Maar ook gewoontes en waardepatronen die enkel voorkomen in een specifiek land of een specifieke regio in Europa, maken deel uit van een gemeenschappelijk Europees cultureel erfgoed. De Europese regeringen wilden ‘een Europa van de volkeren’ creëren. Hiertoe gaven ze de Europese Unie bevoegdheden op cultureel vlak. Het doel is de Europeanen bewust te maken van hun geschiedenis en de waarden die zij delen, hen aan te moedigen om de Europese kunstwerken en het cultureel erfgoed te leren kennen.

Door middel van uiteenlopende initiatieven probeert de EU deze doelstellingen te realiseren. Een van de paradepaardjes van de EU is het programma ‘Cultuur’. Dit programma trekt middelen uit om het Europese cultureel erfgoed te beschermen en bekend te maken bij het publiek, culturele uitwisselingen te stimuleren en cultuurprojecten aan te moedigen. Hierdoor krijgen kunstenaars bestaanszekerheid en wordt het voor veel mensen betaalbaar om een culturele activiteit mee te pikken.

Om de audiovisuele sector te steunen, heeft de EU het programma ‘Media’ gelanceerd.  Zegt de film ‘BenX’ jullie iets? Of de film ‘Aanrijding in Moscou’? En de tv-programma’s ‘Flikken’ en ‘Sara’? Wel, die films en programma’s zijn gesponsord door het Europese ‘Media’-programma. Dit programma subsidieert ook opleidingen in de audiovisuele sector en promoot de Europese filmindustrie in het buitenland. Daarnaast worden ook Europese filmfestivals georganiseerd, zoals het ‘Internationaal Filmfestival’ in Thessaloniki of het ‘European Media Art Festival’ in Osnabrück. Een ander initiatief om de circulatie van Europese films binnen Europa te stimuleren is de LUX-prijs van het Europees Parlement. In 2008 was de winnaar van deze LUX-prijs de Belgische film ‘Le Silence de Lorna’.  Met het programma ‘Jeugd in actie’ wil de Commissie ook de jeugdcultuur stimuleren en roept ze jongeren op om mee te bouwen aan hun sociale omgeving. Dit programma komt uitgebreider aan bod in thema 4 ‘Studeren en reizen in Europa’.

De ultieme uitdrukking van cultuur, is taal. De EU voelt haar vele verschillende talen dan ook aan als een rijkdom en niet als een obstakel. Vandaar de vele initiatieven om taaldiversiteit te promoten. Wist je dat elk Europees Parlementslid in de officiële taal van zijn of haar keuze mag spreken? Ook worden alle parlementaire documenten vertaald in alle officiële talen van de EU. En jij en ik als Europese burgers mogen onze vragen aan het Europees Parlement stellen in het Nederlands en mogen ook in onze taal een antwoord verwachten.

De EU in het algemeen en het Europees Parlement in het bijzonder zijn dan ook grote voorstanders van een goede talenkennis. Als je meerdere talen kunt spreken, opent dit meteen de deur naar andere culturen. De Unie vindt het belangrijk dat Europeanen elkaars cultuur leren kennen en begrijpen.

De commentaren zijn gesloten.